Aile Konutu Şerhi Hakkında Bilmeniz Gerekenler 2015-11-30

Aile Konutu Şerhi Hakkında Bilmeniz Gerekenler 2015-11-30
Av.Cihat Demirbağ

Av.Cihat Demirbağ

721 Sayılı Türk Medeni Kanunu 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe girmiş, yeni kanunda 194, 240, 254, 279 ve 652. maddelerde “aile konutu” adı altında yeni bir hukuki kavram getirmiştir.

Öğretide aile konutu, “Resmen evli olan karı kocanın birlikte yasadıkları konut”, “Eşlerin beraberce seçmiş oldukları ve varsa çocukları ile birlikte eylemli olarak içinde yaşadıkları ortak konut” , “Ailenin yaşam merkezi sayılan mekan”, “Eşlerin iradelerine uygun olarak birlikte yaşamalarına hizmet eden oturma yeri” şeklinde tanımlanmaktadır.

Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından 1.6.2002 tarihinde çıkartılan 2002/7 No’lu Genelgede aile konutu, “eşlerin bütün yaşam faaliyetleri gerçekleştirdikleri mesken” olarak
tanımlanmıştır.

Türk Medeni Kanununun 194/1. maddesi ” eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez; aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki haklarını sınırlandıramayacağını ” hükme bağlamıştır.
Bu düzenleme ile Tapu Sicilinde konutun maliki olarak gözüken eşin, hukuki işlem özgürlüğü diğer eşin katılımına onamına bağlanmıştır. Amaç aile konutunun ve bu konutla ilgili kanuni hakları koruma altına almaktır. Bu koruma evlilik birliği devam ediyorsa, 4721 sayılı kanunun yürürlüğe girişi olan 1.1.2002’den önceki edinilmiş aile konutları içinde geçerlidir.

Türk Medeni Kanununun 194/3. maddesi gereğince; Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın maliki olmayan eş tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilmesini isteyebilir.

Yazlık konutlar ailenin tatil ihtiyacını karşılamak amacıyla edinilmiş olup, bütün yaşam faaliyetlerinin gerçekleştiği sürekliliği olan alan niteliğinde değildir. Malın aile konutu olup olmadığı yönünde taraflar arasında ihtilaf bulunduğunda tapu sicil memuru idari işlemle mülkiyet hakkını sınırlayan şerhi kendiliğinden kaldıramaz. Bu hususta bir mahkeme kararı gerekir ve konutun aile konutu olup olmadığının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden bu konuda ihtilaf çıktığı takdirde karar verme yetkisi, Adli Yargıya aittir. Konutun aile konutu olup olmadığının tespiti 4787 Sayılı Yasanın 5133 Sayılı Yasa ile değişik 4/1. maddesi gereğince 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunun üçüncü kısmı hariç ikinci kitabından kaynaklanmakta olup görev Aile Mahkemesinindir.

Türk Medeni Kanunu’nun 194/3. maddesi gereğince aile konutu olarak özgülenen taşınmaz malın tapu kütüğüne konutla ilgili gerekli şerhin verilebilmesi için evlilik birliğinin devam ediyor olması gerekir. Şerh, diğer eşin konut üzerindeki tasarruf yetkisini etkiler. Evlilik birliği kocanın örneğin ölümüyle sona ermişse, aile birliği ve korunması gereken bir aile konutu artık kalmamıştır. Bu durumda taşınmazın tapu kütüğüne Türk Medeni Kanunu’nun 194/3. maddesi gereğince konutla ilgili şerh konulamaz.

Tapuda arsa olarak görülen ama üzerinde iskansız bina bulunan hallerde de aile konutu şerhi istenebilir. Taşınmazın üzerinde eylemli olarak bir binanın mevcut olduğu halde ve bu binanın aile konutu olarak kullanıldığı tespit edilmişse, tapuda cinsinin “arsa” olarak gösterilmiş olması, Türk Medeni Kanununun 194/3. maddesi anlamında aile konutu şerhi verilmesine engel değildir.

Eşler, evlilik birliğini beraberce yürütür ve yönetirler. Oturdukları konutu da birlikte seçerler ( MK md. 186 ). Aile konutu; eşlerin bütün yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdikleri acı, tatlı günlerini yaşadıkları, yaşam faaliyetlerini yoğunlaştırdıkları mekandır.
Aile konutu tektir. Birden fazla olamaz. Aile konutu ile yerleşim yeri kavramlarının eş anlamlı olmadığı da tartışmasızdır.

Bu sebeple de aile konutu şerhi düşülmüş bir konutta, konutla ilgili kira sözleşmesinin feshi, veya konut kira değil ailenin malı ise konutun başkasına devredilmesi yahut buna benzer hukuki işlemlerin tamamen veya kısmen sınırlandırılması diğer eşin rızasına bırakılmıştır ( MK md. 194 ).

Türk Medeni Kanununun 194. maddesi gereğince aile konutu olan taşınmazın tapu kaydına, aile konutu ile ilgili şerhin verilebilmesi için, o konutun eşlerden birine ait olması zorunludur. Mülkiyeti üçüncü kişiye ait bir taşınmaz eşlerce aile konutu olarak kullanılıyor olsa bile, hak sahibi olan üçüncü kişinin bu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını sınırlayıcı şekilde, tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilemez.

Tapu kütüğüne aile konutu şerhinin konulabilmesi için Tapu Sicili Tüzüğü m. 57 uyarınca; konutun aile konutu olduğunu kanıtlayan muhtarlıktan ve varsa apartman yönetiminden alınmış belge ile birlikte vukuatlı nüfus kayıt örneği veya evlilik cüzdanının ibrazı gerekmektedir.


Paylaş:

Warning: fopen(/var/www/vhosts/yeniprojeler.com/httpdocs/cacheyeni/httpswwwyeniprojelercomgayrimenkul-uzmaniaile-konutu-serhi-hakkinda-bilmeniz-gerekenler-2015-11-30): failed to open stream: Böyle bir dosya ya da dizin yok in /home/yp/public_html/yazi.php on line 289

Warning: fwrite() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/yp/public_html/yazi.php on line 290

Warning: fclose() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/yp/public_html/yazi.php on line 291